Impactvol lesgeven

Voor welke kwesties kan je op Schoolmakers beroep doen?

Hoe leren werkt

Effectief lesgeven veronderstelt kennis over hoe leerlingen effectief leren.
De wetenschap over het leren genereerde de afgelopen jaren een hoop interessante inzichten over hoe onze hersenen informatie verwerken tot duurzaam verankerde kennis.
We reiken evidence-informed inzichten aan die een actueel overzicht geven van state of the art kennis rond effectief leren van onze leerlingen. Daarbij gebruiken we de principes van effectieve lessen van Barak Rosenshine als belangrijkste uitgangspunten.
Je hebt een helder zicht op verscheidene theorieën omtrent effectief leren van leerlingen.
Je kan de link leggen tussen inzichten rond effectief leren en effectief lesgeven en kan hierover reflecteren over jouw eigen lespraktijken.
Op basis van aangereikte inzichten kan je het leren van jouw leerlingen beter inschatten en kan je met enkele concrete tips het leren stimuleren.


Effectieve instructie

Wetenschappelijk onderzoek toont aan: goede instructie helpt de leerlingen aanzienlijk vooruit.
In deze sessie ruimen we enkele misverstanden van de baan: Directe Instructie staat niet gelijk aan het urenlang saai doceren. Integendeel. Het biedt een handige houvast van bouwstenen waarmee je je les kan samenstellen die een garantie bieden op hoog leerrendement bij je leerlingen, veel interactie en een duidelijk overzicht als leraar.
Daarbij ga je als leraar in je rol staan van vakinhoudelijk én didactisch expert: je bent het model waaraan je leerlingen zich spiegelen, en je houdt dankzij formatieve evaluatie vinger aan de pols om te bekijken wie de leerstof reeds beheerst, en wie nog stappen moet zetten.

In samenspraak met de school bekijken we welke focus we hanteren in deze sessie:

  • Vormen van Directe Instructie: Effectieve Directe Instructie, Activerende Directe Instructie …
  • Directe Instructie als basisplan om te gaan differentiëren.
  • Directe Instructie en andere vormen van effectieve didactiek.
  • Inzetten op verhoogde leerwinst: hoe doe je dat?

We spelen binnen dit thema in op volgende vragen:

  • Hoe kan ik van bij de instructie al rekening houden met de verschillen in mijn groep?
  • Op welke manier kan ik mijn instructie zo efficiënt mogelijk laten verlopen?
  • Wat doe ik best in aanloop van mijn effectieve instructie?
  • Op welke manier organiseer ik mij best na het geven van mijn instructie?

Effectieve evaluatie

Elke dag evalueren we. Vaak roepen die evaluaties vragen op.
Evalueer ik wel wat ik moet evalueren? Hoe hou ik dat haalbaar? Hoe betrek ik mijn leerlingen meer?
Ik hop van evaluatie naar evaluatie. Ik meet en weeg, maar mijn leerlingen leren er te weinig van.
Wat als … de ene leerling meer ondersteuning nodig heeft om te tonen wat ie kan? Is dat nog wel eerlijk? En mag dat wel?
Voor veel leerlingen staat evalueren gelijk aan stress, saaiheid en/of geklaag en gezucht. Hoe maak ik mijn evaluaties motiverend?
Het zijn maar enkele van de talrijke vragen rond evaluatie.
Met een workshop ‘evalueren’ kunnen we vele kanten op.

In samenspraak kiezen we hieruit een focus:

  • breed & kwaliteitsvol evalueren. Met ‘breed evalueren’ zoomen we in op principes als betrokkenheid van leerlingen bij evaluatie, gebruik van diverse evaluatievormen, … Kwaliteitsvol evalueren focust op het meer valide en betrouwbaar maken van evaluaties.
  • evalueren om te leren. Via formatieve evaluatie het leren van leerlingen nog meer zichtbaar maken, ondersteunen en stimuleren.
  • omgaan met verschillen bij evaluatie. Gedifferentieerd evalueren door leerlinggericht te evalueren daar waar het relevant is.
  • Competentiegericht opleiden betekent ook competentiegericht evalueren. Evalueren is een vast onderdeel bij praktijkvakken of het beoordelen van social skills. Wat is een competentie en hoe kunnen we die evalueren zodat we het buikgevoel overstijgen?

Doelen:

  • heb je kennis van richtinggevende principes over evaluatie
  • heb je zicht op verschillende vormen van evalueren
  • heb je praktische voorbeelden om mee aan de slag te gaan in je klas/school
  • heb je zicht op hoe je kan omgaan met verschillen binnen een evaluatie.
  • kan je ervoor zorgen dat evalueren een deel van het leerproces wordt

Digitaal en blended lesgeven

De coronacrisis werpte leerkrachten aan een sneltempo in vormen van digitaal lesgeven en leren. Intussen zijn er tal van blogs met rijke inzichten bij elkaar geschreven over de do’s en dont’s van afstandsonderwijs.
Ook volgend schooljaar zullen scholen en leerkrachten – noodgedwongen of als opportuniteit – verder inzetten op blended formules. In blended onderwijs combineren we bewust een substantieel deel face-to-face contacttijd met onderwijs op afstand. Hoe kunnen we leren uit de huidige ervaringen zodat we straks ons onderwijs – blended of op afstand – flexibel didactisch ontwerpen?

Doelen:

  • sta je sterker en ben je vaardiger om afstands- en blended onderwijs binnen jouw context waar te maken.
  • heb je gereflecteerd over je eigen lesaanpak, je sterktes en uitdagingen als leerkracht.
  • heb je antwoorden verzameld op didactische vragen waar je mee zit.
  • heb je een aanpak, werkvorm, tool, .. uitgeprobeerd en het effect ervan op leerlingen besproken

Feedback en formatief evalueren

Feedback is een belangrijk element om leerlingen regelmatig bij te sturen en te laten reflecteren in hun leerproces. Door bewust en gericht formatief te evalueren en daaropvolgend feedback te geven, kan je het leren van de leerlingen optimaliseren.
In deze sessie bekijken we hoe feedback zich verhoudt ten opzichte van (formatieve) evaluatie. We gaan dieper in op effectieve formatieve evaluatie en op de randvoorwaarden die feedback echt effectief maken en ervoor zorgen dat de boodschap blijft hangen.
Tenslotte krijgt ook tijdsefficiëntie aandacht. Feedback vraagt tijd. Met enkele didactische aanpassingen kan je ervoor zorgen dat je als leerkracht de aanzet doet voor feedback en het denkwerk en de verwezenlijking aan de leerling(en) over te laten.
In samenspraak met de school kunnen we accenten leggen die ervoor zorgen dat de sessie zo goed mogelijk aansluit op de context van de school:

  • Schriftelijke feedback: van “Goed gedaan” naar krachtanalyse.
  • Inzetten op kwaliteitsvolle leerlingencontacten en opvolgingsgesprekken.
  • Feedback waar de leerling eigenaar van wordt.

Doelen:

  • kan je bewust formatieve evaluatiemomenten inplannen
  • kan je de meest geschikte evaluatievorm selecteren
  • kan je effectieve feedback geven aan leerlingen
  • heb je ideeën om het denk- en leerproces van leerlingen beter te begeleiden

Samenwerkend leren en leren samenwerken

Groepsopdracht, co-creatief werken, coöperatie … we schudden als leraar de opdrachten vlotjes uit onze mouw en zien snel alle kansen en mogelijkheden die ermee gepaard gaan. Alleen is dit wel zo simpel als het lijkt? Mogen we aannemen dat leerlingen kunnen samenwerken? Neen!

Samenwerken moet je leren. Met dit aanbod krijg je inzichten en tips om leerlingen te leren samenwerken.

Doelen:

  • heb je inzicht in samenwerkingsprocessen en dynamieken
  • kan je groepsopdrachten ontwerpen die hiermee rekening houden
  • kan je de samenwerking tussen leerlingen beter begeleiden
  • kan je leerlingen feedback geven op hun samenwerkingsvaardigheden

Differentiëren

Het leerlingenpubliek op onze scholen wordt steeds diverser. Dat stelt ons als leraar voor pittige uitdagingen en schept opportuniteiten.

In deze sessie gaan we dieper in op die verschillen die er echt toe doen in een leercontext, en hoe jij daar als leraar kan op inspelen.

Vanuit een eenvoudig en wetenschappelijk onderbouwd kader leggen we de link naar heel wat praktijkvoorbeelden die kant-en-klaar toepasbaar zijn in je les. We brengen ook noodzakelijke randvoorwaarden in kaart om differentiatie te laten slagen.

In samenspraak bepalen we op voorhand het accent dat tijdens deze sessie gelegd wordt. Dat kan verschillen van de context waarin je werkt:

  • Aan de slag met gedifferentieerde leerplannen in de eerste graad secundair
  • Aan de slag met differentiatie in de basisschool (eventueel gelinkt aan co-teaching)
  • Het uitwerken van flexibele leertrajecten
  • Differentiëren: wanneer wérkt het echt?
  • Hoe kan IT het differentiëren in mijn les makkelijker maken?
  • Hoe kan ik differentiëren binnen het kader van Directe Instructie?

Doelen:

  • Je hebt gereflecteerd over je eigen klaspraktijk en de mogelijkheden die er liggen tot differentiatie
  • Je hebt uitgewisseld met collega’s
  • Je hebt kennis gemaakt met toegankelijke en kwaliteitsvolle voorbeelden

Focus op praktijkvakken

Met dit aanbod willen we ons overige aanbod bekijken met de bril van de praktijkleraar. Hoe zorg je voor kwaliteitsvol praktijkonderwijs?

Het aanbod stemmen we af op jullie vragen en behoeften. Maatwerk dus … even standaard bij ons als bij de praktijkvakken.


Zelfsturing en eigenaarschap

De voorbije periode leerde ons veel over onderwijs. Eén van de lessen: wie beschikt over een sterk zelfsturend vermogen, overwint de corona-obstakels. Alles in de maatschappij evolueert en nu sneller en grootser dan ooit tevoren. Levenslang leren is dan ook van levensgroot belang. Alleen is het niet vanzelfsprekend. Om levenslang te kunnen leren heb je zelfsturende vaardigheden nodig.  Leerlingen die zelfstandig aan de slag kunnen, dat biedt rust, overzicht en structuur.

Zelfsturing is geen aangeboren eigenschap. Het vraagt een stapsgewijs leerproces waarbij de leerling niet enkel kennis krijgt aangeleerd, maar ook strategieën om met die kennis aan de slag te gaan en deze verwerkingsprocessen ook in andere contexten te gebruiken.

Aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden tonen we je hoe je in je les de executieve functies van je leerlingen kan aanscherpen zodat ze versterkt en zelfstandig aan het leren kunnen gaan, in de klas en thuis.

In samenspraak met de school kunnen accenten gelegd worden die ervoor zorgen dat de sessie zo goed mogelijk aansluit op de schoolcontext.

  • Hoe versterken we de zelfsturing van leerlingen tijdens differentiatie-uren, flex-uren gedifferentieerde onderwijstijd…
  • Hoe kan teamco-teaching bijdragen tot versterkte zelfsturing?
  • Hoe kunnen we binnen de bestaande structuur toch werken aan het zelfsturend vermogen van leerlingen?
  • Hoe kunnen we zelfsturing bevorderen in onze schoolcontext?

Doelen:

  • kan je een onderscheid maken tussen zelfsturing en eigenaarschap
  • heb je inzicht in het belang van zelfsturing en eigenaarschap voor het leerproces van de leerlingen
  • heb je ideeën en handvatten om het zelfsturend vermogen van leerlingen aan te spreken
  • kan je opdracht ontwerpen waarin het zelfsturend vermogen en het eigenaarschap van leerlingen aangesproken en aangewakkerd wordt

Welke begeleidingsvormen biedt Schoolmakers aan?

  • In een adviesgesprek helpen we je om een analyse te maken van de situatie en te komen tot een plan van aanpak. We nemen daarbij een coachende oplossingsgerichte houding aan en doen ook graag een inhoudelijke inbreng. Adviesgesprekken organiseren we individueel of met een kernteam.
  • Een interactieve lezing biedt achtergrond en kader, zorgt minstens voor goede kennismaking met het thema. Deelnemers raken geïnformeerd en geïnspireerd, en gaan soms kort met elkaar in gesprek. De groepsgrootte kan gaan tot 500 deelnemers.
  • Een workshop of vormingstraject biedt achtergrond, kader, praktijkuitwisseling en oefeningen. Leidt tot competentieontwikkeling. Een traject zorgt ervoor dat competenties meer verankerd raken bij de deelnemers en in de school. De groepsgrootte bedraagt tot 25 deelnemers. Opsplitsen van het schoolteam in parallelle vormingsgroepen is mogelijk.
  • Een begeleidingstraject op maat rond een specifieke uitdaging van je school, draagt bij tot de ontwikkeling van je school, tot een effectieve aanpak van de uitdaging in kwestie, tot gedragenheid bij het schoolteam en een gepaste fasering van een eventuele verandering. We versterken dan niet enkel de deelnemers aan het traject, maar bekijken ook samen met het beleid hoe een aanpak van de uitdaging een duurzame plaats kan krijgen binnen de schoolwerking, en de rol van het beleid daarbij. De groepsgrootte varieert naargelang de uitdaging. Voor sommige uitdagingen kan het nuttig zijn om het hele schoolteam te betrekken.
  • Individuele coaching en groepscoaching richt zich op de individuele ontwikkeling of de ontwikkeling van een specifieke kleine groep in je school. Het nodige aantal coachingsessies is afhankelijk van de noden.

Hoe we te werk gaan

  1. We contacteren nadat je je (aan)vraag hebt doorgestuurd. Zie onderaan deze webpagina.
  2. We houden een (virtueel) intake-gesprek. Op basis daarvan werken wij een voorstel uit.
  3. We organiseren een nulmeting op je school: in welke mate is het thema reeds aanwezig op je school?
  4. We voeren de afgesproken opdrachten uit.
  5. We houden een evaluatiegesprek om te bekijken of de verwachtingen zijn ingelost.

Contacteer ons met je (aan-)vraag!

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten, publicaties en verhalen?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Schoolmakers begeleidt leer- en veranderprocessen in scholen, van kleuter- tot volwassenenonderwijs. Wij werken nauw samen met raden van bestuur, directies, leerkrachten, leerlingen, oudercomités, pedagogisch begeleiders, ... Wij leveren maatwerk.

Volg ons op Twitter @Schoolmakers

Op vrijdag 29 oktober organiseert Leerbuddy Vlaanderen met veel enthousiasme het eerste leerbuddy-café van dit schooljaar. @8500Kortrijk ontvangt je voor een avond die in het teken staat van executieve functies. Zin om geïnspireerd te worden: https://buff.ly/3C1nY4V

In het voorjaar gaf @Jan_Royackers een interactieve online workshop over online samenwerkend leren op de Digital School Today-dag van Econocom. De mensen van @Econocom_BeLux schreven er deze blog over, die je ook terugvindt op hun website.

Lees hier: https://buff.ly/3lE5NMM

Schoolmakers op Facebook Schoolmakers op Youtube
Schoolmakers CV, Dorpsstraat 1, BE-3020 Winksele - info@schoolmakers.be © 2021 Schoolmakers, Alle rechten voorbehouden - Privacy policy

Website door rubenvaes.be