Het verleden eren om samen vooruit te gaan

21 november 2025

Hoe een moment van weemoed op WICO Neerpelt een kantelpunt werd

Vorige week was ik opnieuw op de WICO-campus in Neerpelt. Aan het einde van de bijeenkomst zei Ignace, één van de directeurs van de school: “Na dat moment is er iets veranderd. Opeens stroomde de energie en waren mensen bereid om naar elkaar toe te groeien.” Die zin verwees naar een studiedag een jaar eerder die niet draaide om nieuwe afspraken of structuren, maar om iets veel fundamentelers: het verleden eren.

Een campus met vier verhalen

De campus draagt vandaag de geschiedenis van vier scholen: Mater Dei, Sint-Maria, Sint-Hubertus en sinds vorig jaar ook TIO. De eerste drie smolten vier jaar geleden samen en hadden na een turbulent trimester verrassend snel een hechte, maar nog prille, groep gevormd. En toen diende de TIO-groep nog aan te sluiten. 

Toen na de paasvakantie de TIO-leerlingen en -leraren toekwamen, verdubbelde de campus haast: meer dan 1000 leerlingen, 200 leraren. TIO was een sterk team, een technische school met een duidelijke focus op orde en structuur, met een stevige interne cohesie, dat ineens terechtkwam bij een groep die zelf nog maar net in balans was. De directie gaf eerlijk toe dat ze de impact daarvan onderschat had.

Terugkijken om vooruit te kunnen

Op de studiedag kozen we daarom niet voor “snel stroomlijnen”, maar voor een pas op de plaats. Elk team kreeg de ruimte om iets te vertellen over het DNA van de oorspronkelijke school: wat was er sterk? Wat miste men? Wat mocht niet verloren gaan?

Het werd stil. En toen kwamen de verhalen, de anekdotes, het herkenbare verdriet. Er vloeiden tranen, niet van weerstand, maar van opluchting. Eindelijk mocht het gezegd worden: “Ik mis mijn oude school.”
En plots knikten anderen. Het was alsof er adem in de groep kwam. Niemand hoefde nog een geforceerd “fusie-enthousiasme” op te zetten. 

De kracht van erkende weemoed

Precies in dat moment begon de verandering waar Ignace naar verwees. Pas toen het verleden een plek kreeg, ontstond er ruimte voor een gezamenlijk toekomstverhaal. Mensen voelden zich gezien, en dat maakte bereidheid vrij om naar elkaar toe te groeien.

Wat WICO Neerpelt mij opnieuw heeft geleerd, is dit: verandering begint niet bij protocollen, reglementen, afspraken en structuren, maar bij verhalen.
Cultuur en geslaagde verandering worden naar een hoger niveau getild wanneer mensen durven uitspreken wat ze missen, en anderen bereid zijn om te luisteren. Wanneer het oké is om het nieuwe niet te idealiseren, en te erkennen dat het oude ook veel waarde had. 

Het verleden eren is geen vertraging, maar de snelste weg naar echte verbinding.

En uiteraard wordt er ondertussen gestroomlijnd op het vlak van gedragsbeleid, pedagogische beleid, professionalisering… Het zou heel vreemd zijn om dat niet te doen. Maar nu is er ruimte voor in de hoofden. Eerst diende er iets anders te gebeuren. 

Jan Royackers. 

Bezoek de website van de school op www.wico.be. 

Ben jij ook geïnteresseerd in een begeleiding waarin verleden, historiek en dynamiek een plek dient te krijgen? Contacteer ons op info@schoolmakers.be.