Inspelen op verschillen in ondersteuningsnoden

20 mei 2019

Inleiding

Er bestaan massa’s webtools die het lesgeven makkelijker kunnen maken. In deze blog bekijken we enkele digitale kansen om te differentiëren. Over differentiatie zijn intussen boeken volgeschreven. Met Schoolmakers brengen we inzichten en praktijkvoorbeelden samen in de e-course Leren Differentiëren.

In deze blog vat collega Jan Royackers differentiatie als volgt samen: het is geen verzamelnaam voor een reeks werkvormen waarbij sterke leerlingen extra worden uitgedaagd en minder sterke leerlingen verlengde instructie krijgen. Het is een mindset.

Wie differentieert, erkent het feit dat leerlingen verschillend het klaslokaal binnenstappen: verschillend in voorkennis, verschillend in ondersteuningsnood, in voorkeuren en  interesses. Wie differentieert is daarenboven bereid om op die verschillen in te spelen wanneer dat relevant blijkt voor het leerproces van de leerlingen.

Voor je in de webtools duikt, geef ik je graag deze vijf gedachten mee.

  1. You’re in charge. Wij zijn nog (bijna) altijd slimmer dan de machine als het op mensen jobs aankomt. Dus: blijf aan je leerkracht stuur zitten en laat je niet blind (ver)leiden door al te veelbelovende hypes of flashy tools. Gebruik je gezond verstand, je onderwijservaring en de wetenschap van het leren.
  2. Tegelijk: blijf niet hangen in kritische zin. Probeer uit en stuur al doende bij. Het ergste wat kan gebeuren is … wat lestijd ‘verliezen’ en ootmoedig moeten toegeven dat ook bij jou niet alles meteen boenk erop zit.
  3. Gebruik webtools doelgericht. Deze blog vertrekt vanuit de vraag wat je  wilt bereiken, eerder dan vanuit de vraag wat er allemaal bestaat. Pas als je goed weet wat je zoekt, zwem je vlot in de zee aan digitale mogelijkheden.
  4. Combineer en kies slim. De digitale leraar combineert bewust analoge en digitale werkvormen, platformen, tools en materialen. De meeste ‘opgelegde’ IT-platformen op schoolniveau focussen op het ondersteunen van secundaire processen op scholen (organisatie, administratie, …). Denk aan Smartschool, Wisa, Questi, …. Om het leren zelf, de communicatie met leerlingen en het samenwerken tussen leerlingen te versterken, bestaan er geschikte digitale verzamelplaatsen die je klaswerking kunnen ondersteunen: Gsuite, classroom Apps van Apple, Microsoft Office 365 (Teams), Bookwidgets, …
    Hoe geïntegreerder het systeem, hoe vlotter de tech je helpt om bepaalde aspecten van het lesgeven en het leren te automatiseren of standaardiseren. En dus ook om tijd te vrij te maken voor datgene waar je als leerkracht het verschil mee kan en wilt maken.
    Op dat vlak staat digitalisering in onderwijs in kinderschoenen. Artificial intelligence, augmented reality, blockchain, internet of things, wearables, …  heel veel technologie kan ons nuttige data opleveren om leerprocessen te analyseren en te optimaliseren. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
  5.  Stop met te doen wat niet (goed genoeg) werkt. Een optimaal leerklimaat is effectief, efficiënt en aangenaam. Dat is niet anders als je via digitale wegen leert en lesgeeft. Soms heeft digitaal gewoon geen meerwaarde. Of is het te omslachtig. Pen, papier en bord kunnen wonderen doen.

Volledig zijn bij het oplijsten van webtools is onbegonnen werk. Ik focus in deze blogreeks op drie belangrijke differentiatie toepassingen:

Oh ja… we zijn bij Schoolmakers geen whizzkids of digitale diehards. We kijken gewoon kritisch-constructief naar hoe de digitale wereld onderwijs kan versterken. Aanvullingen, ervaringen of feedback welkom op saskia@schoolmakers.be.


Inspelen op ondersteuningsnoden

Waarover gaat het?

Leerlingen hebben heel diverse ondersteuningsnoden om tot leren & presteren te komen. Denk aan tijd, stille werkruimte, talige of visuele ondersteuning, extra instructie of oefening, uitleg door een klasgenoot, een stappenplan, een woordenlijst,….

Wat is er van belang?

Sommige ondersteuningsnoden zijn erg specifiek en brengen ons bij verhoogde zorg. Tegelijk hebben veel leerlingen baat bij dezelfde ondersteuningsvormen om te tonen wat ze kunnen. Laat die ondersteuning waar mogelijk afnemen, en de zelfstandigheid toenemen. Niemand heeft er baat bij om hulpeloosheid aangeleerd te krijgen.

Wegwijs in de webtools

Video’s interactief maken zorgt ervoor dat leerlingen video’s op eigen tempo kunnen verwerken. Handig voor begrijpend luisteren, om extra duiding te geven bij moeilijke termen, om feedback of reacties te geven op een fragment, …

Simpel en goed: apps om leerlingen te ondersteunen én uit te dagen

Vaak zien we twee opties voor snelle leerlingen die geen extra instructie nodig hebben: beginnen aan het volgende hoofdstuk of het uitleggen aan medeleerlingen. Terwijl er voor die leerlingen cognitief meer uitdagende taken bestaan die ook nuttig zijn voor medeleerlingen die het lastiger hebben. Drie voorbeelden:

Voorbeeld 1: Zoek de valse of Drie feiten, één leugen. Snelle leerlingen formuleren alleen of in duo/trio drie stellingen over de leerstof terwijl jij verlengde instructie geeft aan de andere leerlingen. Eén van de drie stellingen (beweringen, uitspraken) is vals. Laat de leerlingen met een student response system de stellingen aan hun medeleerlingen presenteren zodat deze de valse stelling via denkwerk en overleg kunnen aangeven en beargumenteren.

Voorbeeld 2: laat snelle leerlingen toetsvragen opstellen. Je kan die vragen als oefentest gebruiken of enkele vragen opnemen in een summatieve toets. Op klascement vind je een leidraad voor je leerlingen.

Voorbeeld 3: laat leerlingen een instructievideo (3’ à 5’) maken waarin ze een leerstofonderdeel toelichten.

Oh ja… Bram Faems wijst er in deze Twittercollectie terecht op dat we beter twee keer nadenken voor we leerlingen de zoveelste filmopdracht geven.

  • Quicktimeplayer op Mac
  • Diavoorstelling opnemen in ppt met Office 365
  • Active Presenter
  • Screencast-o-matic

Geef minstens richtlijnen over:

  • inhoud en hou je een goed script maakt
  • privacy en auteursrecht
  • software om video te maken en te delen (zie hiernaast)
  • video publiceren

Inspiratie vind je bij de Jonatan Academie en Freewiski en op Klascement

Animatiefilmpje maken? Moovly of Powtoon!

Ze hebben nooit helemaal echt ingang gevonden, die QR codes. Beetje zonde eigenlijk want stel dat je ze gebruikt om leerlingen snel online naar extra ondersteuning: een stappenplan, een instructiefilmpje, een online formulier, … kan leiden.

Niet alles moet op papier. Ondersteuning bieden, feedback geven, extra toelichten, … het kan perfect via audio.

Tips&tricks voor audiofeedback lees je hier. En in deze Bookwidgets blog. Op quasi elke Smartphone staan apps voor geluidsopnames. 

Speciale software:

Saskia Vandeputte

Interesse voor een adviesgesprek, lezing of workshop over dit thema? Contacteer ons op info@schoolmakers.be

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten, publicaties en verhalen?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Schoolmakers begeleidt leer- en veranderprocessen in scholen, van kleuter- tot volwassenenonderwijs. Wij werken nauw samen met raden van bestuur, directies, leerkrachten, leerlingen, oudercomités, pedagogisch begeleiders, ... Wij leveren maatwerk.

Volg ons op Twitter @Schoolmakers

Zeven principes om de mogelijke impact van het middenkader bij verandering te versterken in je school. Van 'traagheid koesteren' tot 'kwaliteitsvolle relaties'. @Yves_Larock

https://buff.ly/2oLNEC3

Hoe stemmen we onderwijs en de bedrijfswereld beter op elkaar af?
Overtuig @ideaalduaal van je idee. De 25 beste ideeën krijgen coaching van de straffe professionals en maken kans op een inspiratiereis met @imecistart https://buff.ly/35zBhcT

Schoolmakers op Facebook Schoolmakers op Youtube
Schoolmakers CVBA, Dorpsstraat 1, BE-3020 Winksele - info@schoolmakers.be © 2019 Schoolmakers, Alle rechten voorbehouden - Privacy policy

Website door rubenvaes.be